Direksiyon çevirirken tıkırtı
Ses nereden geliyor
fren ve direksiyon, tekerlek bölgesi
Ertelemeyin: birkaç gün içinde baktırın
Direksiyon çevirirken duyulan tıkırtıları basit bir soru ayırır: araç o anda gidiyor mu, duruyor mu? Direksiyon kilitliyken hareket hâlinde gelen çıtırtı ve tıkırtı, dış aks mafsalının imzasıdır — dönüşü aynı zamanda dönen tekerleğe ileten mafsal. Direksiyon ne kadar kilitli ve kalkış ne kadar sertse çıtırtı o kadar belirgindir. Her şey genelde yırtılmış körükle başlar: mafsalı kirden koruyan kauçuk körük.
Tıkırtılar duran araçta direksiyon çevirirken duyuluyorsa aks mafsalının genelde suçu yoktur. Tekerlek davlumbazının üstünden gelen hışırtıyı amortisör kule rulmanı verir — amortisörün üst kısmının tekerlekle birlikte döndüğü parça. Direksiyonun kendisinde, sürücünün ayakları hizasında duyulan tıkırtılar ise direksiyon mili kardanıdır: direksiyon ile kutu arasındaki küçük mafsal. Bunların hiçbiri aracı olduğu yerde bırakmayı gerektirmez, ama aylarca da uzatılmaz.
Olası nedenler
| Neden | Ne kadar olası | Tehlike |
|---|---|---|
| Dış aks mafsalı | En sık — direksiyon kilitliyken hareket hâlinde çıtırdıyorsa | bu hafta servise |
| Amortisör kule rulmanı | Sık — yerinde, davlumbazın üstünden hışırdıyorsa | bu hafta servise |
| Direksiyon mili kardanı | Tıkırtı direksiyonun kendisinde duyulup hissediliyorsa | bu hafta servise |
| Rot başları veya direksiyon kutusu | Daha seyrek; genelde tıkırtı değil, takırtı verirler | bu hafta servise |
| İç aks mafsalı, viraj demiri rotilleri | Daha seyrek; aynı kontrolde bakılır | bu hafta servise |
Yola devam edilebilir mi
Çıtırdayan aks mafsalıyla gidilebilir, ama değişimi bir–iki haftadan fazla uzatmayın: aşınmış mafsal en kötü durumda sıkışır ve bu artık ses değil, yolda kalmış araç demektir. Onarıma kadar idareli kullanmak yardımcı olur — tekerlekler sonuna kadar kilitliyken sert kalkış yapmayın.
Kule rulmanı ve direksiyon kardanı ani tehlikeden çok rahatsızlık verir, ama direksiyon bir güvenlik grubudur; bu yüzden arıza tespitini önümüzdeki günlerde yaptırın: lifte birkaç dakika sürer. Aceleyi gerektiren işaretler: direksiyon orta konumda «boşaldıysa», araç şeritte geziniyorsa ya da tıkırtılar belirgin biçimde sıklaştıysa.
Kendiniz neyi kontrol edebilirsiniz
- Senaryoları boş bir otoparkta ayırın: çıtırtı direksiyon kilitliyken daire çizerken mi çıkıyor — yoksa tıkırtılar duran araçta direksiyon çevirirken mi duyuluyor?
- Aks körüklerini inceleyin — her ön tekerleğin iç tarafındaki kauçuk körükler. Yırtık ve etrafa saçılmış gres neredeyse doğrulanmış bir teşhistir.
- Motor kapalıyken birinden direksiyonu çevirmesini isteyin ve avucunuzu kaputun altındaki amortisör kulesine koyun: aşınmış rulmanın tıkırtısı elle hissedilir.
- Motor kapalıyken direksiyonu sağa sola oynatın ve ayaklar hizasında dinleyin: mildeki net tıkırtı kardanı ele verir.
- Hareket hâlinde çıtırtının hangi tekerlek tarafından geldiğini ve hangi virajda daha gür olduğunu aklınızda tutun — bu ayrıntılar serviste aramayı belirgin biçimde kısaltır.
Sorularla nedeni daraltın
Birkaç soruyu yanıtlayın — teşhis ağacı sizin durumunuz için nedenler listesini kısaltsın.
Uygulama nasıl yardımcı olur
Pro-Stuk uygulamasında bu yol ayrımları kısa bir soru ağacında toplanmıştır: araç gidiyor mu duruyor mu, ses nereden geliyor, körüklerin durumu nasıl. Çıtırtıyı telefonla kaydedip örneklerle karşılaştırabilirsiniz. Raporda değerlendirmesiyle olası nedenler ve süre önerisi olur: paniğe gerek yok, ama bir ay unutulmuş tıkırtı da olmasın.
Sık sorulanlar
Aks mafsalı nedir ve neden tıkırdar?
Aks mafsalı, dönüşü aynı zamanda dönen tekerleğe ileten sabit hızlı mafsaldır. Yırtılmış körükten içeri kir girdiğinde bilyeler ve yatak yolları aşınır ve direksiyon kilitliyken yük altında belirgin biçimde çıtırdamaya başlar.
Tıkırdayan aks mafsalıyla ne kadar gidilebilir?
Kesin bir ömür yok: kiminde mafsal aylarca dayanır, kiminde birkaç haftada biter. Makul ölçüt — değişimi bir–iki haftadan fazla ertelememek ve onarıma kadar tekerlekler kilitliyken sert kalkmamak: böylece mafsala binen yük en azdır.
Duran araçta direksiyon çevirirken neden hışırdıyor?
Araç dururken tekerlek dönmez ve aks mafsalı çalışmaz. Yerinde hışırtıyı genelde amortisör kule rulmanı verir — ses yukarıdan, davlumbazın içinden gelir — ya da tıkırtı direksiyonun kendisindeyse direksiyon mili kardanı. İki parça da serviste birkaç dakikada kontrol edilir.
iPhone ve Android uygulaması
Anket, ses kaydı ve olasılıklarla birlikte tam rapor Pro-Stuk uygulamasında.
Mağazadan kurulan uygulama kendini günceller.