De auto staat stil, u zet hem in zijn achteruit, laat de rem los — en in de eerste seconde van de beweging komt er van onderen één droge tik. Dan stilte, de auto rijdt normaal, en vooruit hoort u niets vergelijkbaars. Het geluid maakt onrustig door hoe plotseling het komt, maar van aard betekent het bijna altijd hetzelfde: ergens in de keten van motor naar wiel zit speling, en als de draairichting verandert schuift het onderdeel van het ene draagvlak naar het andere. De enige vraag is welk onderdeel het is, en hoe groot de speling is geworden.
Waarom juist in de achteruit
Zolang de auto vooruit rijdt, wordt elk onderdeel met speling door de belasting naar één kant gedrukt: de vertanding draagt op één flank, het remblok ligt tegen één rand van zijn geleiding, het scharnier is in één richting belast. Verander de richting en elk van die paren springt zijn speling over naar de tegenoverliggende aanslag. De afzonderlijke microsprongetjes lopen samen tot één hoorbare tik.
De achteruit werkt zo als gratis diagnose: hij maakt spelingen hoorbaar die gewoon vooruit rijden nooit verraadt. Een tik die opduikt betekent geen defect, maar wel dat de speling tot een hoorbare maat is gegroeid — en van daaraf wordt hij alleen groter.
Wie het vaakst tikt
| Bron | Bijkomende kenmerken |
|---|---|
| Remblok in de klauw | Een tik bij het eerste remmen na wegrijden, geluid bij het wiel |
| Buitenste homokineet | Geknars in een bocht onder gas, vetsporen |
| Binnenste homokineet | Dreun door de carrosserie bij wegrijden, trillen onder acceleratie |
| Kruiskoppeling van de cardanas | Tik onder het midden van de vloer, trillen op snelheid |
| Motorsteun | De motor knikt zichtbaar bij het overschakelen van D naar R |
| Stabilisatorstang | De tik herhaalt zich over oneffenheden, niet alleen bij wegrijden |
De plaats van het geluid is een handige gids. Een tik bij een voorwiel met vet in de wielkast wijst op de scharnieren van de aandrijfas. Een tik van onder het midden van de vloer bij een achterwiel- of vierwielaangedreven auto is de cardanas, waar de kruiskoppeling het eerst opgeeft. De algemene catalogus van geluiden van onderen staat op de symptoompagina rammelen onder de auto.
In vijf minuten inperken
Voor de controles is geen brug nodig; ze gaan op een leeg terrein.
- De herhaaltest. Rijd een meter vooruit, stop, zet hem in de achteruit en rijd weg. Herhaalt de tik zich betrouwbaar bij elke richtingswisseling, dan is het speling en geen toeval.
- De remtest. Rijd achteruit weg zonder de rem aan te raken, rem dan voorzichtig. Komt de tik juist bij de eerste druk op het pedaal, dan verschuift de verdenking naar de remblokken in de klauw.
- De vrijlooptest. Rol in zijn vrij achteruit van een helling. Is de tik weg, dan zit de bron in de aandrijflijn; blijft hij, dan in het onderstel of de remmen.
- De stuurtest. Herhaal het achteruit wegrijden met het stuur helemaal ingedraaid. Geknars dat toeneemt is vrijwel zeker de buitenste homokineet.
Wat u eraan doet
Eén enkele tik zonder trillingen en zonder andere geluiden tijdens het rijden is reden om de auto bij de volgende onderhoudsbeurt te laten bekijken, niet om alles te laten vallen. Een ander beeld vraagt om een snel bezoek: de tik gaat samen met een dreun door de carrosserie, er zijn trillingen op snelheid bijgekomen, of er is geknars onder belasting begonnen.
De spreiding in kosten is groot, en het bedrag hangt rechtstreeks af van hoe vroeg de bron wordt gevonden — een motorsteun is een goedkoop onderdeel, terwijl een scharnier van de aandrijfas laten lopen tot de vertanding beschadigd is dat beslist niet is.
Twee dingen zijn het waard om bij de inspectie te vragen. Dat de monteur de tik nabootst met de auto op de grond in plaats van alleen te zoeken naar speling aan een opgetild wiel — sommige spelingen laten zich alleen onder belasting zien. En dat de remkant als eerste wordt uitgesloten, omdat dat het goedkoopste en meest voorkomende antwoord is.
Wilt u de lijst al inkorten voordat u naar de garage gaat, neem het geluid dan op in de Stuk-app tijdens het achteruit wegrijden: de app legt de opname naast uw antwoorden op een paar vragen en toont de waarschijnlijke oorzaken met percentages.
