Düz yolda yakalanamayan ayrı bir ses kategorisi vardır: araç sessiz gider, ama bir yokuşa girin ya da sert hızlanın, bir ıslık, çınlama ya da çıtırtı belirir. Uzun bir rampada ya da otoyol hızlanmasında bunlar özellikle nettir. Bu ne tesadüftür ne de kapris: yük, tek başına şüpheli parça listesini daraltan tam bir teşhis aracıdır.
Yük arızayı neden ortaya çıkarır
Araç yokuş çıkarken motor daha fazla tork verir ve bu torkun izlediği bütün yol — krankten debriyaj ve şanzıman üzerinden tekerleklere kadar — artan bir baskı altına girer. Yorulmuş parçalar tam o anda azami yüke maruz kalır: aşınmış kamalar zorlanır, mafsallar açı sınırında çalışır, kayış kasnağında kaymaya çalışır. Düz yolda güç bela tutunan her şey yük altında kopar — ve siz bunu duyarsınız.
İkinci mekanizma ısı ve yakıtla ilgilidir. Yük altında yanma odasındaki basınç ve sıcaklık hızla yükselir; benzin motorun sıkıştırma oranına uygun değilse karışım kendiliğinden tutuşmaya başlar. Bu vuruntudur — parlak, metalik bir çınlama. Düz yolda yoktur, çünkü orada motor yarım güçle çalışır.
Sesin karakterinden parçayı okumak
| Yük altındaki ses | Muhtemel kaynak |
|---|---|
| Yokuşta kalkarken ıslık, uğultu, gıcırtı | V kayışının kayması |
| Cam boncuk gibi parlak çınlama | Vuruntu: yakıt, karbon, sensörler |
| Yokuşta dönüşte çıtırtı, takırtı, tıkırtı | Dış aks kafası |
| Gaza basınca tok tak sesi | Motor takozları, aktarma organındaki boşluk |
| Hızla değil devirle yükselen uğultu | Yardımcı ekipman: su pompası, alternatör, rulman |
Anahtar ayrım, sesin neye bağlı olduğudur: motor devrine mi, yol hızına mı. Kontrolü kolaydır. Sesin duyulduğu hıza çıkın ve bir üst vitese geçin — devir düşer, hız kalır. Ses devirle birlikte gittiyse motor bölmesine bakın. Kaldıysa kaynak tekerleklerle ve akslarla birlikte dönüyordur.
Kendiniz yapabileceğiniz üç kontrol
- Soğuk çalıştırma testi. Sabah aracı çalıştırın ve hemen orta düzeyde gaz verin. Gerginliğini kaybetmiş bir kayış özellikle soğukken ıslık çalar ve ısındıktan sonra susar. Ayrıntılı dökümü alternatör kayışı ıslığının nedenleri yazısında.
- Gaz altında dönüş testi. Boş bir alanda direksiyonu sonuna kadar kırın ve hafif gazla yavaş bir daire çizin. Çıtırtı ve takırtı dış aks kafası demektir — yönlendirilen tekerleğe torku ileten mafsal; daire çizerek aks kafası kontrolü.
- Yakıt testi. Ses parlaksa ve sadece tam gazda çıkıyorsa, farklı bir istasyondan bir üst oktanda yakıt alın ve aynı yokuşu tekrarlayın. Geçtiyse mesele yakıttı; yük altındaki motor seslerinin dökümü yük altında motor tak sesi yazısında.
Hızlanmaya bağlı seslerin kataloğu hızlanırken tak sesi belirti sayfasında; çınlayan sesler için hızlanırken çınlama sayfasına bakın.
Onarım nasıl kararlaştırılır, hangi durum ne kadar acil
Ölçüt, üç testten hangisinin yanıt verdiğidir ve aralarındaki aciliyet farkı büyüktür. Islık çalan kayış önümüzdeki birkaç haftanın meselesidir ve daha çok sesin kendisi yüzünden değil, kopma riski yüzünden; ayrıntısı ıslık çalan kayışla araç kullanılır mı yazısında. Aks kafası tıkırtısıyla aylarca kullanılır, çekinceleri tıkırdayan aks kafasıyla araç kullanılır mı yazısında anlatılıyor. Vuruntu ise listedeki tek durumdur ki ertelemesi kilometreyle değil, tam gazla çıkılan yokuş sayısıyla ölçülür.
Ustaların her zaman söylemediği iki şey var. Aks kafası tıkırdıyor ama körüğü sağlamsa, mafsalın değiştirilmek yerine yeni gres ve yeni körükle bakımdan geçirilip geçirilemeyeceğini sorun — birçok araçta bu mümkündür ve maliyetin küçük bir kısmına gelir. Vuruntu doğrulanırsa, yakıt dışında gerçekte neyin kontrol edildiğini sorun: vuruntu sensörü ve soğutma sistemi, bir motorun sessizce vuruntu yapmasına izin veren iki şeydir ve ikisi de test sürüşünde kendini göstermez.
Böyle bir sesi ses kaydediciyle yakalamak zordur: yalnızca azami yük anında yaşar, siz de o anda sürmekle meşgulsünüzdür. Pro-Stuk uygulaması arka planda kaydeder — yokuştan önce başlatın, bölümü her zamanki gibi geçin ve tepede durun. Kaydın birkaç soruya verdiğiniz yanıtlarla birlikte çözümlenmesi, güç altında hangi parçanın konuştuğunu gösterir.
