Turbo, egzoz gazının dakikada on binlerce devire çevirdiği bir çarktır, dolayısıyla her zaman ses çıkarır. Soru turbonun ıslık çalıp çalmadığı değil, sesinin değişip değişmediğidir. Normali gelişen bir arızadan ayıran şey eğilimdir: yükselen ses, yeni bir ton, eklenen uluma ya da gıcırtı. Kendi durumunuzu hiçbir şey sökmeden nasıl değerlendireceğinizi anlatalım.
Islık ne zaman normaldir
Beslemenin standart sesi, hızlanırken yükselen ve basınçla birlikte inip çıkan düzenli bir ıslıktır. Yük altında belirir, gazı kesince söner ve sıcak rölantide neredeyse duyulmaz. Bazı motorlarda pedal bırakıldığında by-pass valfinden gelen kısa bir tıslama eklenir; o da fabrika çıkışı normaldir.
Uyarı işaretleri farklı görünür:
- ıslık sirene ya da ulumaya dönüştü, tonu daha tiz ve daha sert;
- gıcırtı ya da metalik hışırtı çıktı — çark gövdeye değiyor olabilir;
- ses artık rölantide, yük olmadan da duyuluyor;
- ıslığa çekiş kaybı, mavimsi duman ya da artan yağ tüketimi eşlik ediyor.
Önce neye bakılır
İyi haber: «turbosu ıslık çalıyor» vakalarının büyük bölümü emme hattındaki bir kaçak çıkar ve onarımı çok az tutar.
- Hortumları ve kelepçeleri gözden geçirin: intercooler’dan gaz kelebeğine kadar; çatlak, sürtme izi, gevşek birleşme arayın.
- Hava filtresinin durumu. Tıkalı filtre vakum yaratır ve emme sesini değiştirir; aynı anda kutunun filtresiz hava çekip çekmediğine de bakın.
- Turbo mili boşluğu — hortum çıkarılıp elle, eksenel ve radyal olarak.
- Yağ izleri: intercooler ve hortumlarda içeriden yağlı bir film, keçelerin aşındığını gösterir.
- Besleme basıncı değerleri diagnostik cihazda hedef değerle karşılaştırılır.
Ayrı bir yol ayrımı egzozdaki karşı basınçtır: tıkalı katalizör hem çekişi hem turbonun sesini değiştirir. Nasıl belli ettiği tıkalı katalizörün belirtileri yazısında.
Benzer sesler: nasıl ayrılır
| Kaynak | Ne zaman duyulur | Neye bağlı |
|---|---|---|
| Turbo, besleme | Yük altında hızlanma | Besleme basıncı |
| V kayışı | Rölanti, soğuk çalıştırma, yıkamadan sonra | Motor devri |
| Gergi rulmanı | Sürekli, tek ton | Devir, yükten bağımsız |
| Besleme kaçağı | Hızlanma, çekiş kaybıyla | Yük; ıslık noktasaldır |
| Manifold contası | Hızlanma ve soğuk çalıştırma | Temiz ıslık değil, tıslama ve tıkırtı |
Son satır sanıldığından daha yaygın: kötü oturmuş bir manifold birleşmesinden gelen kaçak, ıslığa benzeyen bir tıslama verir ama soğukken karakteristik tıkırtıyla birlikte. Dökümü yanmış egzoz manifold contasının belirtileri yazısında. Ton yüke değil de araç hızına göre değişiyorsa kaynak zaten motor bölmesinde değildir; bu tür seslerin genel haritası kayış cıyaklaması belirti sayfasında, kayışın kendi vakası ise cıyaklama: kayış mı, gergi rulmanı mı yazısında.
Onarım kararı nasıl verilir
Buradaki sonuç yelpazesi çok geniş; sebeplerin karıştırılmaması gerektiğinin sebebi tam olarak bu. Turbonun sökülmesine onay vermeden önce emme hattının kaçak testinden geçirilmesini ve kayışın kontrolünü isteyin. Bu ucuzdur ve vakaların önemli bir kısmını kapatır. Sonrasında işi belirleyen iki rakam vardır: diagnostik cihazda hedefe göre besleme basıncı ve tahmin edilmiş değil, ölçülmüş mil boşluğu.
Ustaların her zaman söylemediği iki şey var. Turbo gerçekten aşınmışsa yağ giriş ve dönüş boruları da onunla birlikte yenilenir; kurumlanmış bir borudan beslenen yeni kartuş aynı şekilde biter. Bir de intercooler içinde biriken yağdan temizlenir, aksi halde yeni parça ilk sert rampada onu geri yutar.
Turbonun ömrü en çok yağa ve alışkanlıklara bağlıdır. Mil yatakları basınçla yağlanır, dolayısıyla kirli ya da ömrünü doldurmuş yağ parçayı her kilometreden daha hızlı öldürür. Uzun bir otoyol sürüşünün hemen ardından motoru kapatmak da zarar verir: kızgın mil devir daim olmadan kalır. Tıkalı hava filtresiyle sürmek de aynı gruptadır. Yüklü bir sürüşten sonra kapatmadan önce rölantide bir sakin dakika hiçbir şeye mal olmaz ve ömrü gözle görülür biçimde uzatır.
Turbonun sesi değiştiyse ve ne kadar değiştiğini kulakla söylemeye hazır değilseniz, Pro-Stuk uygulamasında iki kayıt alın: yük altında hızlanma ve sıcak rölanti. Uygulama ikisini karşılaştırır ve olası sebepleri yüzdeleriyle gösterir; böylece serviste konuşma genel bir «ıslık çalıyor» ile değil, somut bir çalışma koşuluyla başlar.
