Elektromanyetik kavrama, klimayı kapatabilmemizi sağlayan parçadır. Kompresör kasnağını V kayışı sürekli çevirir, ama kasnak ancak bobin enerjilendiğinde ve baskı plakası kasnağa çekildiğinde kompresör miline bağlanır. Düğmeye bastığınızda kaputun altından gelen o tanıdık “tık” sesi buradan gelir. Ve teşhisin ana ipucu da buradadır: yabancı bir ses tam o tıkla birlikte başlıyor ve klimayı kapatınca kayboluyorsa, şüpheli listesi ciddi biçimde daralır.
Ünite nasıl çalışır ve neresi aşınır
Kavramanın üç ana parçası vardır: sürekli dönen rulmanlı kasnak, kompresör gövdesine sabitlenmiş elektromıknatıs bobini ve enerji verildiğinde kasnağa doğru çekilen mil üzerindeki baskı plakası. Plaka ile kasnak arasında fabrikada küçük bir hava boşluğu ayarlanır, milimetrenin kesirleri kadar.
Genellikle üç şeyden biri aşınır. Motor bölmesinin sıcağında, sürekli kayış yükü altında çalışan kasnak rulmanı. Her devreye girişte biraz aşınan plaka ve kasnağın sürtünme yüzeyleri; boşluk büyüdükçe bobinin plakayı çekmeye gücü yetmez olur. Ve bobinin kendisi: kopabilir ya da sarımları arasında kısa devre yapabilir.
Seslerin portresi
| Ses | Ne zaman duyulur | En olası neden |
|---|---|---|
| Düzgün uğultu veya hışırtı, düğmeyi takmıyor | Her zaman, devirle artar | Kavrama kasnağının rulmanı |
| Devreye girer girmez tıkırtı ve takırtı | Sadece klima açıkken | Aşınmış sürtünme yüzeyleri, büyük hava boşluğu |
| Yanık kokusuyla birlikte metalik taşlama | Devreye girerken, kayış cıyaklar | Plakanın kasnak üzerinde patinaj yapması |
| Devirle uyumlu boğuk vuruntu | Klima açıkken | Kompresörün içinde çizik oluşumu |
| Sık sık devreye girip çıkma tıkırtısı | Sıcakta, rölantide | Gaz azlığı, basınç şalterinin sürekli kesmesi |
| Devreye girerken kayış cıyaklaması | Düğmeden sonraki ilk saniyeler | Gevşemiş ya da yağlanmış kayış, zayıf gergi |
Basit kontrol bir dakika sürer. Motoru klima kapalıyken çalıştırın ve motor bölmesini dinleyin. Sonra klimayı açın ve karşılaştırın. Tam o tıkla birlikte gelen ses kavrama ya da kompresördür. Düğmeye basmadan önce de duyduğunuz ses ise kasnak rulmanı veya başka bir gergi rulmanıdır. Kayış tahrikindeki seslerin genel tablosu belirti sayfasında: kayış cıyaklaması. Kaputun altındaki üniteleri birbirinden ayırmak ise alternatör mü devirdaim mi sorusunun konusudur.
Neden görmezden gelinmemeli
Kavrama sesi kendi başına değil, aynı kayış üzerinde başka her şeyin de asılı olması yüzünden tehlikelidir. Sıkışan bir kasnak rulmanı V kayışını koparır ya da fırlatır; araç aynı anda alternatörünü, devirdaim pompasını ve direksiyon hidroliğini kaybeder. Bu artık “rahatsız edici” değil, yolda kalma ve motorun hararet yapma riskidir.
İkinci senaryo patinajdır. Boşluk büyüdüğünde plaka gevşek çekilir ve yanar; kötü durumlarda sürtünme yüzeyleri birbirine kaynar, kavrama hiç ayrılmaz olur ve kompresör sürekli döner.
Tıkırtıyı motor içinden gelen bir sesle karıştırmayın. Silindir bloğundan gelen ve klima düğmesini takmayan bir ses bambaşka bir hikâyedir; onu belirti sayfasıyla karşılaştırın: motorda vuruntu.
Onarım kararı nasıl verilir
Teşhis sırası genelde şöyledir: aksesuarlar gözle incelenir ve dinlenir, sistem basınçları ölçülür, kavrama hava boşluğu sentil ile ölçülür, bobin direnci kontrol edilir. Bazı arızalar kompresör değiştirmeden çözülür: birçok araçta kavrama ayrı bir takım olarak bulunur ve bazen bir şim çıkarıp boşluğu ayarlamak yeterlidir.
Kompresör değişimine onay vermeden önce iki soru sormaya değer. Birincisi, boşluğun kaç ölçüldüğü: “aşınmış görünüyordu” değil, bir sayı. İkincisi, önce gaz miktarı ve basınçların kontrol edilip edilmediği. Gazı az bir sistem kavramayı sürekli devreye sokup çıkarır ve sürtünme yüzeylerini yakan tam da bu döngüdür. Kaçağı bulmadan kompresör değiştirmek, yenisini eskisini öldüren koşullara teslim etmek demektir.
Ses yalnızca sıcak havada çıkıyor ve serviste tekrarlatılamıyorsa, Pro-Stuk uygulamasına kaydedin: önce klima kapalıyken, hemen ardından açtıktan sonra. Uygulama iki kaydı cevaplarınızla eşleştirir ve neyin daha olası olduğunu gösterir: kavrama, bir gergi rulmanı ya da kompresörün kendisi.
