Tıkırtı, motorun en çok anlama gelen sesidir. Bazı motorlar ömür boyu tıkırdar ve bu onların normal sesidir; bazılarında ise aynı ses aşınmış bir supap mekanizması demektir. Kaputun altından gelen ilk tık-tıkta paniğe gerek yok ama her tıklamayı da tasarım özelliği diye geçiştirmemek gerekir. Aşağıda fabrikadan ne tıkırdar, aşınmadan ne tıkırdar, bunlar hiçbir şey sökmeden nasıl ayrılır ve servise gitme vakti ne zaman gelir, hepsi var.
Motorda neler tıkırdayabilir
Tıkırtı, motorla senkron, ritmik ve yüksek frekanslı bir sestir. Kaynağı çok değildir ve neredeyse hepsi motorun üst kısmında yaşar:
- enjektörler — yakıtı ölçen valfler; direkt enjeksiyonlu sistemlerde yüksek basınç altında açılırlar ve epey yüksek sesle tıkırdarlar;
- hidrolik külbütörler — supap mekanizmasındaki boşluğu yağ basıncıyla kapatan pistonlar;
- elle ayar yapılan supap mekanizması — boşluklar büyüdüğünde kamlar tırnaklara vurur;
- triger zinciri — uzadığında hızlı tıkırtıyı andıran bir çıtırtı verir;
- egzoz manifoldu — çatlak ya da yanmış conta, karakteristik tıkırtılı bir notayla egzoz üfler;
- bazı motorlarda vakum pompası ve yüksek basınç yakıt pompası fabrikadan tıklar.
Belirtinin ses örnekli genel tablosu tıkırdayan motor sayfasında.
Tıkırtı ne zaman normaldir
Sesin arıza anlamına gelmediği üç durum.
Direkt enjeksiyon enjektörleri. GDI, TSI, T-GDI ve benzeri rozetleri taşıyan çoğu modern motorda enjektörler rölantide kabinden bile duyulur. Bu bir tasarım özelliğidir: enjektör iğnesi onlarca, yüzlerce bar altında dakikada yüzlerce kez açılır. Böyle bir ses ilk günden beri vardır, ısınmayla değişmez ve ilerlemez. Dizelde ayrımı enjektör mü, supap boşluğu mu yazısı anlatıyor.
Soğuk çalıştırmadan sonra kısa tıkırtı. Yağ pompası basıncı yükseltene kadar hidrolik külbütörler kuru çalışır ve tıkırdar. Birkaç saniyeden yarım dakikaya kadarı normaldir, soğukta daha uzun olur.
Bazı motor ailelerinde dizel benzeri zemin sesi. Özellikle zincir tahrikli ve direkt enjeksiyonlu bazı motorlar akranlarından belirgin şekilde daha yüksek çıtırdar ve aynı modelin sahipleri tam olarak aynı şeyi duyar. İşe yarar bir test: aynı model ve yılda sağlam bir aracı dinleyin.
Tıkırtı ne zaman belirtidir
| İşaret | Muhtemel sebep | Tehlike |
|---|---|---|
| Hep tıkırdadı, ses değişmiyor | Enjektörler, normal çalışma | Yok |
| Çalıştırmadan sonra 30 saniyeye kadar tıkırtı | Hidrolik külbütörler, normal | Yok |
| Soğukta dakikalarca tıkırtı | Eski yağ, külbütör aşınması | Düşük ama uzatmayın |
| Sıcak motorda tıkırtı, yakın zamanda çıktı | Supap boşlukları, külbütörler | Orta |
| Metalik notalı, devirle yükselen tıkırtı | Triger zinciri, egzoz | Orta ve üzeri |
| Tıkırtı artı yağ basıncı lambası | Yağlama yetersizliği | Yüksek, motoru durdurun |
Asıl su ayrımı sesin geçmişidir. Fabrika tıkırtısı durağandır: aracı aldığınızda vardı ve yıllar geçse de aynı duyulur. Belirti tıkırtısı birden çıkar, sıcaklığa ya da kilometreye bağlıdır ve zamanla yükselir. Motor daha önce yapmazken sıcakken tıkırdamaya başladıysa önce supap boşluklarına ve hidrolik külbütörlere bakılır; yanmış supabın kulakla belirtileri kulakla yanık supap belirtileri yazısında.
Tıkırtı artı yağ basıncı bileşimi ayrı bir dikkat hak eder. Tıkırtı, rölantide yağ lambasının titremesiyle aynı anda ortaya çıktıysa sorun supap mekanizmasının kendisi değildir: basınca bağlı parçalar yağlama yetersizliğine sadece ilk tepki verenlerdir. Bu durumda yola devam etmek akıllıca değildir — önce seviyeyi kontrol edin, sonra basıncı ölçtürün.
Ayrı bir durum, tıkırtının kabalaşması ve benzinli bir motorun dizel gibi duyulmaya başlamasıdır: sert ve çıtırtılı, özellikle yük altında. Bu senaryonun boşluklardan detonasyona uzanan kendi sebep listesi vardır.
Sebebi kendiniz daraltmak
- Sıcaklık. Motorun soğukken mi, sıcakken mi, yoksa her zaman mı tıkırdadığını not edin. Yalnızca ısınmadan önceki ses yağı ve külbütörleri işaret eder; sıcakken çıkan ses boşlukları ve aşınmayı.
- Devir. Devri yumuşakça 1500–2000’e çıkarın. Tıkırtı onlarla hızlandıysa kaynak mekaniktir ve motorla birlikte döner; kaybolduysa yükselen yağ basıncı büyük ihtimalle külbütörleri ya da zincir gergisini iyileştirmiştir.
- Yağ. Çubuktan seviyeye bakın ve son değişimin tarihini hatırlayın. Düşük seviye ve ömrünü doldurmuş yağ, tıkırtının en yaygın ve en ucuz sebebidir.
- Yer. Supap kapağı tarafından — supap mekanizması; yakıt rampası tarafından — enjektörler; motorun önünden — zincir ve yardımcı ekipman; alttan egzozdan — manifold. Yer tespiti yöntemi kendin yap mekanik stetoskobu yazısında.
- Koku. Kaputun altında egzoz kokusuyla gelen tıkırtı neredeyse her zaman supap değil, kaçıran bir egzozdur — yanmış egzoz manifold contası belirtileri.
Bu gözlemler teşhisin yerini tutmaz ama ustanın vaktini kazandırır ve kontrol listesini kısaltır. Sesi telefonla kaydetmekte de fayda var: tıkırtının tam servise gidildiği an saklanma huyu vardır — özellikle sadece gece bekledikten sonra soğuk motorda yaşayan cinsi. Sabah alınan bir soğuk çalıştırma kaydı, çoğu zaman sıcak aracı bir saat dinlemekten daha bilgilendiricidir; ayrı belirti sayfası soğukta motor vuruntusu.
Tamire nasıl karar verilir
Harcamanın mantığı basittir: kaynak ne kadar erken bulunursa cevap o kadar ucuz olur. Sıra bedavadan pahalıya doğrudur — önce yağ seviyesi ve özelliği, çünkü doğru viskozitede taze yağ tıkırtıların büyük bir kısmını tek başına kapatır; sonra stetoskopla dinleme ve yağ basıncı ölçümü; parçalar ancak ondan sonra gelir.
Ustaların her zaman söylemediği iki şey var. Supap boşluğu ayarının bedeli tasarıma göre çok değişir — vidalı ayarlı motorlarda rutin bir iştir, boşluğun şim seçilerek ayarlandığı motorlarda ise bambaşka bir işçilik sınıfıdır, o yüzden fiyatları karşılaştırmadan önce sizinkinin hangisi olduğunu sorun. Ve yıllarca ilgilenilmeyen tıkırtılı bir supap mekanizması kamları aşındırır — o zaman ayar yerine fatura eksantrik milleri için gelir.
Durumunuzun zararsız olan cinsten olup olmadığından emin değilseniz, motoru Pro-Stuk uygulamasıyla kaydedin: uygulama kaydı netleştirici sorulara verdiğiniz cevaplarla eşleştirip olası sebepleri aciliyet düzeyiyle gösterir. Bununla bu hafta gitmekle sadece izlemek arasında karar vermek kolaylaşır.
