Motor takozları, aktarma organının kaportanın içinde asılı durduğu lastik-metal ya da hidrolik elemanlardır. Görevleri motoru yerinde tutmak ve kalkışta, frende, vites değiştirirken hareketlerini emmektir. Lastik yaşlanıp yırtıldığında motor hareket özgürlüğü kazanır: rölantide titreşim, kalkışta tok bir gümbürtü, vites değişiminde sarsıntı. Motor doğru yüklenirse takozlar lift olmadan kontrol edilebilir.
Yük testi, adım adım
Bir yardımcıya ve düz bir zemine ihtiyacınız var. Fikir basit: araç frenlerle tutulurken motor şanzıman üzerinden yüklenir ve siz ne kadar oynadığına bakarsınız.
- Motoru durdurun, kaputu açın, el frenini çekin, tekerlere takoz koyun.
- Motoru çalıştırın ve çalışma sıcaklığına getirin.
- Yardımcı sürücü koltuğuna oturur, frene sonuna kadar basar ve tutar.
- Otomatikte: Drive’a alıp 2–3 saniye azıcık gaz verin, sonra boşa, sonra aynı kısa gazla Reverse’e. Manuelde: birinci vitesi takıp debriyajı motor stop etmeden çekmeye başladığı noktaya kadar bırakın; sonra aynısını geri viteste tekrarlayın.
- Siz yandan, çamurluğun yanında durup motorun üst kısmını izlersiniz.
Neye bakmalı: hareketin miktarı ve karakteri. Sağlam takozlar 5–15 mm’lik yumuşak dönüşlü bir eğilme verir. Aşınmış olanlar darbeli keskin bir sıçrama, metal metale vuruntu ve gazı bıraktıktan sonra sallanma verir. Hareketin yönü size tarafı söyler: Drive bir takozu, Reverse karşısındakini yükler.
Yüksüz neye bakılır
Bilginin yarısı sıradan bir gözle muayeneden gelir.
| İşaret | Ne anlama gelir |
|---|---|
| Takoz lastiğinde çatlak ve yırtık | Mekanik aşınma, değişim |
| Yağlı sıvı sızması | Hidrolik takoz bitmiş |
| Motorun alçakta oturması, kayışın gerilmesi | Alt ya da arka takoz çökmüş |
| Kaportaya metal değme izleri | Motor hareket sınırına dayanıyor |
| Rölantide titreşim, yolda düzgünlük | Aşınmış takozların tipik tablosu |
Hidrolik takozlar dışarıdan sağlam görünüp yine de çalışmıyor olabilir: sıvı akmıştır ve geriye boş bir lastik yastık kalmıştır. Onlar gözle değil, yük altında test edilir.
Diğer takırtılarla karıştırmamak
Kalkıştaki gümbürtü yalnızca takozdan gelmez. Benzer sesler akslardaki boşluktan, dağılmış salıncak burçlarından, şanzıman takozundan ve arkadan itişli araçlarda şaft mafsalından da gelir.
Ayıran şey rejimdir. Takoz takırtısı yük değişimlerine bağlıdır: kalkış, vites değişimi, gazın ani bırakılması. Aks takırtısı virajda gaz altında çıkar ve hızlı bir çıtırtı gibi duyulur. Süspansiyon takırtısı tahrike değil yol zeminine uyar; işin titreşim tarafı ise rölantide titreşim belirti sayfasında.
Vites değişiminde gelen sarsıntı ve gümbürtüler ayrı bir konudur ve takozlarla sık karıştırılır; dökümü otomatik şanzımanda vites değişiminde sarsıntı ve gümbürtü yazısında.
Onarıma nasıl karar verilir
İşçilik erişime göre çok değişir: birçok araçta sağ üst takoz yarım saatlik bir iştir, alt arka takoz ise aktarma organını desteklemeyi ve alt muhafazayı sökmeyi gerektirir. Bu yüzden fiyatı genel olarak «takozlara» değil, belirli takoz üzerinden sormaya değer.
O konuşmaya iki şey daha girer. Hidrolik takozlar genellikle daha ucuz düz lastik olanlarla değil, yine hidrolik olanlarla değiştirilir: yanlış tipin takılması kabine hiçbir ayarla giderilemeyecek bir titreşim getirir. Takoza ancak başka bir şey söküldükten sonra ulaşılan araçlarda — alt muhafaza, akü sehpası — başka nelerin çıkacağını sorun, çünkü cevap hem fiyatı hem süreyi açıklar.
Bozuk bir takoz sizi yolda bırakmaz ama komşularını yavaş yavaş yok eder: fazla oynayan motor hortumları, tesisatı ve aksları zorlar. Makul aralık, gümbürtü ortaya çıktıktan sonraki bir iki ay içinde halletmektir.
Darbenin gerçekten metalik mi olduğundan yoksa sadece sert bir kalkış mı olduğundan emin değilseniz, kalkış anını Pro-Stuk uygulamasında kaydedin. Uygulama kaydı rejim hakkındaki cevaplarınızla eşleştirir ve olası sebepleri yüzdelerle gösterir.
