Kaput altından gelen, motor devriyle büyüyen ve yol hızını umursamayan düzgün bir uğultu, aşınmış devirdaim pompası rulmanının tipik sesidir. Parça küçük ve pahalı değil, ama «daha ne kadar gidebilirim» sorusunun cevabı pompanın kendisine değil, onu neyin çevirdiğine bağlı. Bazı motorlarda uğuldayan pompa sakin sakin servise randevu almak için bir sebeptir; bazılarında ise önümüzdeki haftaların işidir.
Pompa neden uğuldamaya başlar
Pompa soğutma suyunu dolaştırır ve motor çalıştığı sürece durmadan döner. Mili bir rulman üzerinde yürür, bir salmastra da o rulmanı soğutma suyundan ayırır. Salmastra kaçırmaya başladığında su gresi yıkar, yataklar korozyona uğrar — ve rulman uluması başlar. İkinci senaryo tam tersidir: rulman yaşla birlikte aşınır, milde boşluk oluşur ve o boşluk salmastrayı mahveder.
Bu yüzden uğultunun hemen kontrol edilmeye değer iki yoldaşı vardır: pompanın drenaj deliğinde beyazımsı ya da renkli izler ve genleşme kabındaki soğutma suyu seviyesinin düşmesi. Bunlar varsa parça son aşamasındadır.
Kötü yapılmış bir onarımdan sonra görülen üçüncü bir senaryo daha vardır: fazla gerdirilmiş V kayışı. Aşırı gerginlik pompa rulmanını zorlar ve yeni parça birkaç bin kilometrede uğuldamaya başlar. Yani uğultu kayış değişiminden kısa süre sonra ortaya çıktıysa, önce pompaya değil gerginliğe bakın.
İki tahrik tipi arasındaki fark
| Tahrik tipi | Sıkışırsa ne olur | Makul ufuk |
|---|---|---|
| V kayışı | Kayış kayar ya da kopar, şarj ve soğutma durur | Binlerce km, planlı değişim |
| Triger kayışı | Kayış kopar, miller senkronu kaybeder, çoğu motorda supaplar pistonlarla buluşur | Haftalar, acil değişim |
| Triger zinciri (nadir) | Zincire ve gergiye yük biner | Binlerce km, ama kaçağı takip edin |
Buradaki fark temel bir farktır. Birinci durumda en kötü sonuç, hararet yapmış motoru ve boşalmış aküsüyle emniyet şeridinde kalmış bir araçtır. İkincisinde bahis başkadır: çoğu modern motorda kopan triger kayışı silindir kapağı işi, bazen komple revizyon demektir.
Pompa sökmeden nasıl kontrol edilir
- Steteskopla ya da tornavidayla dinleyin. Ucu pompa gövdesine, kulağınızı sapına dayayın. Rulman uğultusu burada komşu parçalardakine göre belirgin şekilde daha yüksek gelecektir.
- V kayışını çıkarın (pompa onunla çalışıyorsa) ve kasnağı elle çevirin. Pürüz, hırıltı ya da hissedilir boşluk kararın kendisidir.
- Drenaj deliğini kontrol edin: gövdenin altındaki delikte soğutma suyu izi, salmastranın çoktan pes ettiği anlamına gelir.
- Sesi soğuk ve sıcakken karşılaştırın. Pompa genellikle motor ısınıp soğutma suyu inceldikçe daha yüksek uğuldar.
Pompa uğultusunu kayışın ya da avare kasnakların ötmesiyle karıştırmayın — farklı sesler, farklı sonuçlar. Farklar ve her birinin hangi koşullarda ortaya çıktığı kayış ötmesi belirti sayfasında; ikisini ayırt etmenin yolu ise kaput altında uğultu: alternatör mü devirdaim pompası mı yazısında.
Onarıma nasıl karar verilir
İlk soru: pompayla birlikte başka ne çıkıyor. Pompayı triger kayışı çeviriyorsa kayış, avare kasnaklar ve gergi zaten sökülmüş olur ve onları aynı anda değiştirmek, sonradan ayrı yaptırmanın küçük bir kesrine mal olur; seti reddedip sadece pompayı almak bugün para biriktirir, bir iki yıl içinde iki kez harcatır. Fiyat verilen setin içinde ne olduğunu sorun.
İkincisi soğutma suyu. Her pompa işi sistemi boşaltır, dolayısıyla soğutma suyu ya doğru spesifikasyonda taze sıvı olarak ya da süzülüp geri konan eski sıvı olarak geri girer. Antifriz tiplerini karıştırmak korozyonun ve yeni pompanın erken bitmesinin gerçek bir sebebidir; bu yüzden hangi sıvının konduğunu ve sistemin düzgün havasının alınıp alınmayacağını sormaya değer — işten sonra kalan hava kilidi bir hafta sonra kendini hararet göstergesinde belli eder.
Üçüncüsü: uğultu, pompayı değiştirmek için tek sebep değildir. Hiç ses çıkarmadan terleyen bir salmastra da aynı ölçüde sebeptir, çünkü otoyolda sistemi boşaltan kaçak odur.
Bu rakamları bir revizyonun maliyetiyle karşılaştırmak, eksantriği kayışla çevrilen motorlarda uğuldayan pompanın neden ertelenmediğini açıklar. Küçük bir parçanın arkasında orantısız sonuçlar sürüklediği durumlardan biridir bu. Kayış bölgesindeki sesleri ayırt etmek isterseniz alternatör ötmesi: rulman mı kayış mı yazısı da işinize yarar.
Kaput altından bir uğultu duyuyor ama kime ait olduğunu — pompa mı, alternatör mü, gergi rulmanı mı — çıkaramıyorsanız, sesi Pro-Stuk uygulamasında rölantide ve gaz vurarak kaydedin. Uygulama kaydı motorla ilgili cevaplarınızla eşleştirir ve olası kaynakları yüzdelerle gösterir; böylece servis en baştan doğru yere bakar.
