Hydrauliczne wspomaganie kierownicy to pompa napędzana paskiem od silnika, która tłoczy płyn i pomaga skręcać koła. Sprawny układ pracuje prawie bezgłośnie. Wycie albo buczenie przy skręcaniu to najczęstszy sygnał, że coś mu przeszkadza, a w większości przypadków przyczyna jest tania — pod warunkiem że nie odkłada się jej na później. Poniżej przyczyny według częstości i proste kontrole do wykonania bez warsztatu.
Skąd bierze się wycie
Źródłem jest prawie zawsze pompa. Do wycia doprowadzają trzy rzeczy: za mało płynu, powietrze w układzie albo zużycie samej pompy. Skręcanie kołem podnosi ciśnienie w układzie i obciążenie pompy — dlatego dźwięk pojawia się lub narasta na zakrętach.
Ważne, żeby oddzielić normę od usterki. Krótkie buczenie przy skręcie do oporu to praca zaworu przelewowego; tak zachowują się nawet zdrowe samochody. Niepokojące objawy są inne:
- wycie jest przy każdym ruchu kierownicą, nie tylko w skrajnym położeniu;
- dźwięk narasta wraz z obrotami silnika;
- kierownica stała się cięższa albo opór jest nierówny;
- płyn w zbiorniczku jest ciemny, pachnie spalenizną lub się pieni.
Przyczyny według częstości
| Przyczyna | Jak się objawia | Co robić |
|---|---|---|
| Niski poziom płynu | Wycie przy skręcaniu, cięższa kierownica | Uzupełnić, znaleźć wyciek |
| Powietrze w układzie | Wycie, piana w zbiorniczku, szarpiący opór | Odpowietrzyć, znaleźć nieszczelność |
| Stary płyn | Wycie na zimno, ciemny kolor | Wymienić płyn |
| Zużycie pompy | Stałe wycie, rośnie z obrotami | Regeneracja albo wymiana pompy |
| Luźny pasek napędowy | Pisk plus wycie pod obciążeniem | Napiąć albo wymienić |
| Zużyta przekładnia kierownicza | Wycie razem ze stukami | Oględziny na podnośniku |
Trzy pierwsze są najczęstsze i najtańsze. Pompa rzadko wyje sama z siebie — zwykle zużywa się po długiej pracy na niskim poziomie płynu albo na starym płynie.
Pasek to osobny przypadek. W większości aut pompa wspomagania jest napędzana tym samym paskiem wielorowkowym co alternator, więc ślizgający się pasek daje jednocześnie pisk i spadek ciśnienia w układzie. Jak brzmi ta usterka, opisuje strona objawu pisk paska oraz artykuł o przyczynach pisku paska alternatora.
Kontrola we własnym zakresie
Trzy kroki, do których nie potrzeba kanału ani narzędzi:
- Zbiorniczek. Na zimnym silniku sprawdź poziom między znakami MIN i MAX. Przy okazji oceń płyn: świeży jest przejrzysty, czerwonawy albo zielonkawy; ciemnobrązowy z zapachem spalenizny oznacza wymianę. Piana albo pęcherzyki to powietrze w układzie.
- Próba na postoju. Na pracującym silniku pokręć kierownicą od oporu do oporu, stojąc w miejscu. Jeśli wycie słychać tak samo na postoju, sprawa dotyczy hydrauliki, a nie zawieszenia. Jeśli zamiast wycia słychać kliknięcia albo stuki, to zupełnie inna historia — opisuje ją tekst o stuku przy kręceniu kierownicą na postoju.
- Próba w ruchu. Jeśli dźwięk pojawia się tylko na zakrętach podczas jazdy, a na postoju kierownica kręci się cicho, wspomaganie może być niewinne: obciążone łożysko koła daje podobne buczenie na łuku. Różnice opisuje strona objawu buczenie przy skręcaniu.
Hydrauliczne czy elektryczne — sprawdź, co masz
Rzecz istotna w nowszych autach: duża część modeli z lat dziesiątych i praktycznie każdy nowy samochód popularnej marki ma wspomaganie elektryczne, a nie hydrauliczne. Nie ma tam pompy ani zbiorniczka płynu, więc klasyczne hydrauliczne wycie po prostu go nie dotyczy: elektryczne wspomaganie albo pracuje cicho, albo przy problemach brzęczy silniczkiem, twardnieje skokowo i zapala kontrolkę układu kierowniczego.
Sprawdzenie jest proste: zajrzyj pod maskę, czy jest zbiorniczek płynu z piktogramem kierownicy na korku. Brak zbiorniczka oznacza wspomaganie elektryczne i porady o poziomie i odpowietrzaniu nie mają zastosowania — diagnozę robi się przez odczyt kodów usterek, o czym mówi artykuł o objawach usterki elektrycznego wspomagania. Jest też wariant pośredni — wspomaganie elektrohydrauliczne, w którym pompę napędza silnik elektryczny: potrafi wyć po hydraulicznemu i jednocześnie zapisywać kody elektryczne.
Jak decyduje się o naprawie
Zacznij od taniego. Świeży płyn i odpowietrzenie układu rozwiązują sporą część przypadków wycia; wymiana pompy bez sprawdzenia poziomu i stanu płynu to płacenie za objaw, a nie za przyczynę.
Jeśli pompa faktycznie okaże się zużyta, warto zadać jedno pytanie: co z resztą układu. Zużyta pompa rozsyła opiłki metalu dalej, więc porządny warsztat płucze układ, a nie tylko przykręca nową pompę — inaczej opiłki zostawione w środku zabiorą się za nową pompę i za uszczelniacze przekładni. Zapytaj o płukanie, zanim zgodzisz się na robotę; to nie naciąganie, tylko warunek trwałości naprawy.
Czy można jeździć z wyjącą pompą
Przez krótki czas tak — samochód pozostaje sterowny. Ale pracują przeciwko tobie dwa procesy. Po pierwsze, pompa wyjąca z powodu niskiego poziomu albo powietrza zużywa się szybko i w ciągu kilku tygodni z prostego problemu robi się wymiana. Po drugie, zużyta pompa pcha przez układ opiłki, które dobijają uszczelniacze przekładni — a przekładnia to najdroższy element układu kierowniczego. Traktuj więc wycie jako powód, żeby zajrzeć do zbiorniczka w ciągu dnia czy dwóch, a nie żeby „poobserwować przez miesiąc”.
Jeśli nie masz pewności, czy to wspomaganie, nagraj dźwięk w aplikacji Pro-Stuk podczas kręcenia kierownicą. Aplikacja zestawia nagranie z twoimi odpowiedziami o tym, kiedy dźwięk się pojawia, i pokazuje prawdopodobne przyczyny wraz z poziomem pilności.
