EPS, elektrikli direksiyon demek: direksiyon kolonunun ya da doğrudan direksiyon kutusunun üzerinde duran ve bir tork sensöründen gelen komutla sürücüye yardım eden bir elektrik motoru. Hidrolikten farklı olarak pompası, hidrolik yağı ve hortumu yoktur; dolayısıyla arıza belirtileri de farklıdır: EPS neredeyse hiç ses çıkarmaz — bunun yerine direksiyondaki kuvveti değiştirir ya da sorunu doğrudan gösterge panelindeki lambayla bildirir. Aşağıda tipik belirtiler, sebepleri ve servise gitmeden önce kendiniz bakabileceğiniz şeyler var.
Tipik belirtiler ve sebepleri
| Belirti | Muhtemel sebep |
|---|---|
| Direksiyon sürekli ağır | Motor, kontrol modülü veya sigorta arızası |
| Destek ara ara kayboluyor | Voltaj düşümü, aşırı ısınma, tork sensörü |
| Sağa ve sola kuvvet farklı | Tork sensörü, daha nadiren kutu mekaniği |
| Direksiyon kendi kendine çekiyor | Tork sensörü veya kaybolmuş orta nokta kalibrasyonu |
| Panelde EPS lambası | Modül arıza kaydetmiş — okuma gerekir |
| Kolonda tıkırtı, tıklama | Milde, mafsalda veya sonsuz dişlide boşluk |
Sesler için ayrı bir not. Araç dururken direksiyonu çevirdiğinizde elektrik motorundan gelen hafif bir vızıltı birçok araçta normaldir. Tıkırtı ve tıklama ise mekanik boşluk demektir: direksiyon milinin mafsalında ya da zamanla aşınan destek redüktörünün sonsuz dişlisinde. Aşınmış bir aks kafası da benzer ses verir — farklar direksiyon çevirirken tıklama belirti sayfasında, direksiyon mafsallarındaki boşluğun kontrolü ise rot başı boşluğu nasıl kontrol edilir yazısında anlatılıyor.
Elektrikli direksiyon neden bozulur
Elektrikli direksiyon bir zincirdir — tork sensörü, kontrol modülü, elektrik motoru — ve her halkada zayıf bir nokta vardır.
- Besleme. EPS araçtaki en büyük akım tüketicilerinden biridir. Yorgun akü, oksitlenmiş kutup başları ya da kötü şasi bağlantısı voltaj düşümü yaratır ve modül desteği keser — çoğu zaman akımın en yüksek olduğu tam kilit noktasında.
- Tork sensörü. Sürücünün direksiyonu ne kadar kuvvetle çevirdiğini ölçer. Sapması en sinsi belirtileri verir: sağ ile sol arasında farklı kuvvet, kendiliğinden çekme, sarsıntı.
- Elektrik motoru. Kömürler aşınır, redüktör gresi yaşlanır — destek gezinir ve yük altında motor uğultusu ortaya çıkar.
- Aşırı ısınma. Uzun park manevralarında modül koruma moduna girebilir; soğuduktan sonra destek geri gelir.
EPS’yi ağır ya da sesli direksiyonun diğer sebeplerinden ayırmak
İlk soru, aracın hangi tip direksiyona sahip olduğudur. Kaputun altında yağ deposu ve kayışla dönen bir pompa varsa sistem hidroliktir ve dertleri farklıdır: direksiyon çevirirken, özellikle kilit noktalarına yakın gelen uğultu. EPS’nin deposu yoktur ve motor devrini takip etmez.
İkinci soru, belirtinin hareketle bağlantılı olup olmadığıdır. Elektrikli direksiyon araç dururken de giderken de aynı davranır. Yabancı ses yalnızca hareket hâlinde çıkıyor ve hızla büyüyorsa — örneğin virajda artan bir uğultu — bu destek sistemi değil, aksam kaynaklıdır; tipik örnek virajda uğultu belirti sayfasında.
Üçüncü ipucu lambadır. EPS kendini izler: neredeyse her ciddi arızanın yanında panelde direksiyon ya da EPS sembolü ve kayıtlı bir arıza kodu olur.
Kendiniz neye bakarsınız, tamire nasıl karar verilir
Servise gitmeden önce üç adım var. Aküyü ve kutup başlarını kontrol edin: EPS arızalarının iyi bir yarısının arkasında voltaj düşümü vardır, özellikle kışın. Sigorta kutusunun kapağındaki şemadan direksiyon sigortasını bulun — yüksek akım için tasarlanmıştır ve arada bir atar. Ve tabloyu not edin: belirti motor ısınınca mı, sıcak havada mı, tam kilitte mi çıkıyor — bu ayrıntılar teşhis yapana çok yardım eder.
Sonrası cihazla okuma: modülün arıza kodları alınır ve tork sensörünün canlı verisi izlenir. Ardından gelen tamir çok geniş bir yelpazededir: kutup başı temizlemekten sensör ya da motor değişimine kadar.
Parçaya onay vermeden önce sorulacak iki şey var. Arızanın güncel mi yoksa geçmiş kayıt mı olduğu — canlı verisi sağlam görünen kesintili bir kod genellikle ölmüş bir motoru değil, besleme sorununu gösterir. Bir de işlemden sonra direksiyon açı sensörünün kalibre edilip edilmeyeceği: EPS ve denge kontrolü olan çoğu araçta bunun atlanması, desteğin merkezden kaymış kalması ve panelde yanan uyarılar demektir.
Direksiyondaki sesin destek sistemine mi ait olduğundan emin değilseniz, sesi Pro-Stuk uygulamasıyla kaydedin: biri araç dururken manevra sırasında, biri yolda olmak üzere iki kayıt alın, birkaç soruyu cevaplayın; uygulama tabloyu tipik arıza profilleriyle eşleştirip olası sebebi ve ziyaretin ne kadar acil olduğunu söyler.
