Durum neredeyse herkese tanıdıktır: kontak çevrilir ve alışıldık marş sesi yerine bir tık ya da hızlı bir takırtı gelir — sonra sessizlik. İyi haber şu ki tıkın karakteri şüphelileri şimdiden daraltır. Tık sayısından, gösterge panelinin davranışından ve farların parlaklığından, daha kimseyi aramadan ne olduğunu yüksek olasılıkla çıkarabilirsiniz.
Aslında tıklayan ne
Motoru çevirmek marşın işidir — otomatik şalteri olan bir elektrik motoru. Kontağı çevirdiğinizde şalter kumanda sinyalini alır, çekirdeğini içeri çeker ve aynı anda iki iş yapar: dişliyi volan dişli çemberine geçirir ve güç kontaklarını kapatarak motora yüzlerce amper gönderir.
Duyduğunuz tık, şalterin çalışmasıdır. Yani kumanda devresi sağlamdır: kontak anahtarı, röle, marşa giden tesisat. Eksik olan, bundan sonrasıdır — akım, bir kontak ya da motorun kendisi.
Sesi okumak
| Ne duyuyorsunuz | Ne oluyor | En olası neden |
|---|---|---|
| Hızlı takırtı | Şalter, gerilim çöktükçe çekip bırakıyor | Boşalmış ya da yorulmuş akü, paslı kutup başları |
| Tek gür tık, panel sabit | Şalter çekti, akım geçmedi | Yanmış güç kontakları, aşınmış kömürler |
| Tık ve hafif taşlama sesi | Dişli çembere değdi ama çeviremedi | Sıkışmış dişli tertibatı, hasarlı volan dişlisi |
| Marş dönüyor ama zar zor | Akım biraz yetersiz | Zayıf akü, kötü şase, aşınmış burçlar |
| Tam sessizlik, tık yok | Kumanda şaltere ulaşmadı | Kontak anahtarı, röle, vites konum şalteri, imobilizer |
Yapılacak ilk iş, kontağı çevirirken gösterge paneline ve farlara bakmaktır. Farlar belirgin biçimde kararıyor ve panel sönüyorsa sorun neredeyse kesin olarak beslemedir: boşalmış akü, paslı kutup başları, kaportaya giden kötü şase. Göstergeler hiçbir şey olmamış gibi duruyor ve karşılığında yalnız bir tık geliyorsa neden daha çok marşın içindedir.
Yerinde yapılacak hızlı kontrol, motor kapalıyken kutup başlarını elle oynatmaktır: hareket etmeleri ve kutuplardaki beyaz tabaka her şeyi anlatır. Uzun farı açıp çalıştırma denemesi sırasında ne yaptığına bakmak da faydalı.
Serviste ne yapılır
Teşhis basitten karmaşığa ilerler: çalıştırma denemesinden önce ve sırasında akü gerilimini ölçmek, yük testi yapmak, kalın kabloları ve şaseyi gözden geçirip sıkmak, ancak ondan sonra marşı sökmek. Tezgâhta kömürler, burçlar, kolektör ve şalterin kontak diskleri kontrol edilir. Çoğu zaman onarım komple yeni bir parça değil, yeni kontaklar ve kömürlerle biter — değişimi kabul etmeden önce sorulmaya değer soru da budur.
Ayrı bir kategori, marşa hiç komut gitmemesidir. Orada arıza kontak anahtarında, rölede, otomatik vitesli araçlarda vites konum şalterinde, manuellerde debriyaj pedalı şalterinde ya da imobilizerde aranır. Bu elektrik işidir ve genellikle cihazla teşhis gerekir.
Yapılmaması gerekenler
Uzun uzun çevirmeyin: marş bir seferde birkaç saniye çalışacak şekilde tasarlanmıştır ve sürekli döndürülünce aşırı ısınır. Denemeler arasında en az yarım dakika bırakın. Otomatik şanzımanlı bir aracı itip ya da çekip çalıştırmaya kalkmayın — birçok şanzımanda bu pahalı bir onarımla biter. Ve kutup başlarını ve şaseyi kontrol etmeden aküyü değiştirmeye acele etmeyin: paslı bir bağlantı, bitmiş aküyle birebir aynı tabloyu verir.
Hazır bakmışken kontak çevrilirken duyulan diğer seslere de dikkat edin: arka koltukların altından gelen kısa bir vızıltı, yakıt pompasının normal çalışmasıdır; yakıt pompası vızıltısı: normal mi arıza mı yazısında anlatılıyor. Çalıştıktan sonra kaputun altından gelen takırtı ise klima kompresörü kavramasından kaynaklanabilir. Çalıştırma anındaki diğer kaput altı sesleri çalıştırırken ıslık belirti sayfasında toplanmış.
Tıklama gelip gidiyorsa ve araç serviste kalleşçe ilk seferde çalışıyorsa, çalıştırma denemesini Pro-Stuk uygulamasıyla kaydedin. Uygulama tıkların karakterini, göstergelerin nasıl davrandığına dair yanıtlarınızla eşleştirir ve ustaya neyi göstermeniz gerektiğini önerir — aküyü, tesisatı ya da marşı.
